کاربرد پرینت سه بعدی ، چطور پرینت سه بعدی صنایع گوناگون را متحول می‌کند؟
پرینترهای سه بعدی؛ پی‌ریزی یک تحول نوین
آبان ۲۲, ۱۳۹۶
ما همه سازنده‌ هستیم، حتی اگر فراموش کرده باشیم!
ما همه سازنده‌ای خلاق هستیم، حتی اگر یادمان رفته باشد!
آذر ۱, ۱۳۹۶

ریشه‌های شکل‌گیری جنبش خلاق : داستانی به درازای یک قرن

تاریخچه جنبش خلاق

با این که اکثر افراد شروع جنبش خلاق را مصادف با تاسیس مجله Make در سال ۲۰۰۵ می‌دانند، اما تاریخچه جنبش خلاق طولانی‌تر است و ریشه‌ در جنبش‌های قرن ۱۹ دارد. در این مقاله می‌خواهیم ریشه‌های اجتماعی-اقتصادی شکل‌گیری جنبش خلاق را بررسی کنیم.

 

جنبش Arts and Crafts : هنر دست در مقابل ماشین‌های پر سرعت تولید

قرن نوزدهم در آمریکا و اروپا قرن مهمی بود. روند صنعتی شدن، شتاب بالایی به خود گرفته بود و سرعت تغییرات همه را متحیر کرده بود. در این میان افرادی بودند که از این شرایط راضی نبودند.

ویلیام موریس (William Morris) معتقد بود که جای هنر و روح انسانی، در ساخته‌های ماشینی خالی است. او معتقد بود که در نهایت این ساخته‌های دست انسان هستند که پیروز خواهند شد و تولیدات انبوه زشت ماشینی در مقابل هنر زیبای انسانی حرفی برای گفتن نخواهند داشت. در نهایت او جنبش Arts and Crafts یا هنر و صنایع دستی را راه اندازی کرد. جنبشی که قرار بود فاصله بین محصولات هنری بدون کاربرد روزانه و محصولات صنعتی بی کیفیت را پر کند. هرچند این جنبش طبق پیش‌بینی بنیان‌گذارش پیش نرفت اما توانست تاثیر بزرگی بر طراحی محصولات بعد از او بگذارد.

 

هنر، مانند آموزش و آزادی، نباید تنها در دسترس عده معدودی باشد. «ویلیام موریس»

 

تا قبل از جنگ جهانی اول، این جنبش در عمل مرده بود. برخی معتقد بودند که علت اصلی شکست این جنبش، نبود آموزش مناسب برای مصرف کنندگان و کارگران است. اگر آموزش مناسبی وجود می‌داشت، کارگران می‌توانستند محصولات دستی با کیفیت تولید کنند و به کار در کارخانه‌ها راضی نشوند و مصرف‌کنندگان هم تقاضای کالای مرغوب ساخته شده به دست هنرمندان ماهر را داشتند. از طرف دیگر منتقدینی هم بودند که دلیل ناکام ماندن این جنبش را اقتصادی می‌دانستند. صنایع دستی هنری، گاه از چنان قیمت بالایی برخوردار بود که سازندگانش نمی‌توانستند از آن استفاده کنند و مصداق مثال معروف کوزه‌گر و کوزه شکسته بودند. در موارد دیگر هم صنایع دستی توسط آماتورهایی ساخته می‌شد که کیفیت چندانی نداشت و به همین دلیل مصرف‌کنندگان رغبتی به استفاده از این محصولات نشان نمی‌دادند.

 

هکرها : زنده باد مصرف آگاهانه و کامپیوترهای اپل

در دهه شصت میلادی، جنبشی در آمریکا شکل گرفت که روح جنبش هنر و صنایع دستی موریس را در خود داشت و طرفدار مصرف آگاهانه محصولات بود. اعضای این جنبش خود را هکر (Hacker) می‌نامیدند. جنبشی که بعدها افرادی مثل استیو جابز و استیو وزنیاک از آن سر برآوردند. این جنبش، مصرف محصولاتی که باعث آزادی و استقلال بیشتر مصرف کننده می‌شد را تبلیغ می‌کرد. استورات برند (Stewart Brand) یکی از سردمداران این جنبش که کاتالوگ تمام زمین (Whole Earth Catalog) را منتشر می‌کرد،‌ خرید دو محصول را به افراد توصیه می‌کرد : کامپیوترهای شخصی اپل و بخاری‌های با سوخت چوب ورمونت. هر دو این محصولات یک استقلال نسبی ایجاد می‌کردند و ابزاری بودند که از نزدیک با مصرف کننده ارتباط برقرار می‌کردند و می‌شد فهمید که چطور کار می‌کنند.

جنبش هکرها تاثیر خود را بر فرهنگ و اقتصاد گذاشت و هرچند بعدها واژه هک معانی دیگری هم پیدا کرد اما حرکت‌های زیادی از دل این جنبش شکل گرفت. حرکت‌هایی که بیشتر آن‌ها را در دنیای وب مشاهده کردیم. تکنولوژی‌هایی که در اختیار عموم قرار می‌گرفت تا به افراد قدرت تولید بدهد و آن‌ها را از وابستگی به شرکت‌های بزرگ نجات بدهد.

 

تاریخچه جنبش خلاق : بازگشت دوباره

فرهنگ هکرها و جنبش هنر و صنایع دستی باعث تولید محصولات مختلفی شدند و کسب و کارهای زیادی هم بر پایه این دو جنبش ایجاد شد. با شروع قرن بیست و یک و ورود تکنولوژی‌های پیشرفته به زندگی مردم عادی، حالا دیگر رویای نسل‌های گذشته می‌توانست به واقعیت نزدیک شود. بر خلاف جنبش Arts and Crafts اما این جنبش با تکنولوژی‌های روز مخالفتی نداشت و به دنبال استفاده حداکثری از آن بود.

در سال ۲۰۰۵ رسانه اوریلی، با تاسیس مجله Make این جنبش را Makers Movement یا همان جنبش خلاق نامید که در پست قبل درباره آن نوشتیم. حالا دیگر بسترهایی وجود داشت که تحقق رویای جنبش‌های قبلی را ممکن می‌ساخت. حالا طراحان و سازندگان با استفاده از پلتفرم‌های مختلف می‌توانستند با هم ارتباط برقرار کنند، ساخته‌هایشان را با دیگران به اشتراک بگذارند، افراد دیگر را آموزش بدهند، جذب سرمایه کنند و محصولاتشان را به فروش برسانند. حالا تکنولوژی‌های ساختی مانند پرینترهای سه بعدی، برش لیزر و سی ان سی وجود داشت که دامنه محصولات قابل ساخت را به شدت افزایش می‌داد.

این داستانی مختصر از شکل گیری و تاریخچه جنبش خلاق بود. جنبشی که توان تحول دنیای اطراف ما را دارد و با به کار گیری مدل ذهنی آن می‌توانیم فرصت‌های شگفت انگیزی را در اطراف خود ایجاد کنیم.

امین کاکاوند
امین کاکاوند
من امین کاکاوند، یکی از اعضای تیم دیمانسه هستم که بیشتر به تولید محتوا مشغولم. عاشق مطالعه و دیدن سریال هستم و با داستان‌های علمی‌تخیلی که مربوط به آینده هست و توش یا دنیا نابود شده یا خیلی اوضاع خوب شده ارتباط عجیبی برقرار می‌کنم و البته داستان‌های فانتزی رو هم کلن دوست دارم. فکر می‌کنم پرینترهای سه بعدی یکی از اون چیزای باحالی هستن که دنیای ما رو شبیه داستانای علمی تخیلی می‌کنن و خیلی برام هیجان انگیز هستن، به همین خاطر دوست دارم در موردشون بنویسم. البته تکنولوژی‌های دیگه مثل هوش مصنوعی، واقعیت افزوده و ... رو هم دوست دارم و در کنار تکنولوژی به مباحثی مثل فلسفه، اقتصاد رفتاری، روانشناسی و خیلی چیزهای دیگه هم علاقه دارم و دنبالشون می‌کنم. پیش به سوی دنیای هیجان انگیز آینده ;)

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *